dinsdag 3 augustus 2010

Gids voor Steenwijk en omstreken: Een uitstapje naar Frederiksoord

EEN UITSTAPJE NAAR FREDERIKSOORD
Wanneer wij vanuit Steenwijk een bezoek brengen aan Frederiksoord, komen wij door de gehuchten Eesveen en Nijensleek. Bij den ingang van Frederiksoord ziet de bezoeker aan den linkerkant een bord, waarop met groote letters Maatschappij van Weldadigheid. De grintweg is aan weerszijden beplant met beukeboomen. De eerste woning aan den rechterkant is de Boekhouderswoning. Daar recht tegenover vindt men een prachtige laan en aan het eind daarvan het huis Westerbeek, indertijd door Graaf JOHANNES VAN DEN BOSCH, thans door den Geneesheer in de Maatschappij van Weldadigheid bewoond.



Teruggaande naar den grintweg, om dien verder te volgen, krijgen wij spoedig de brug in 't gezicht en daarbij het logement met Directeurswoning, waartegenover de Gerard Adriaan van Swieten Tuinbouwschool. Willen wij een poosje uitrusten van de wandeling en den inwendigen mensch wat versterken, dan biedt de schaduw der linden voor het hotel daarvoor goede gelegenheid, met een prachtig uitzicht op de Tuinbouwschool. Aan den overkant der vaart ziet men een eeuwenoude linde, een sieraad voor Frederiksoord; haar kruin kan zeker wel aan 500 personen schaduw geven.



Zijn wij voldoende uitgerust, dan gaan wij eerst een kijkje nemen in de Tuinbouwschool. Wat ziet het er hier keurig uit, wat een schat van bloemen, planten en vruchten. Alles is naar den eisch des tijds ingericht. Een wandeling door den tuin loont de moeite wel en de leeraren zijn steeds bereid U de noodige inlichtingen te verstrekken. Wij zouden hier wel een dag kunnen doorbrengen maar de tijd gaat voort en we willen meer zien van de Maatschappij van Weldadigheid.





Wilt U een Ansicht uit Frederiksoord aan een Uwer familieleden of kennissen verzenden - ze zijn hier te krijgen en bij den uitgang van den tuin ziet ge het Rijkspostkantoor. Wij wandelen verder. Spoedig zien wij recht voor ons het dorp Vledder, maar neen daar moeten wij niet wezen, wij gaan den grintweg verlaten en volgen den straatweg. Het eerste gebouw aan den rechterkant is de vroegere Boschbouwschool, thans ingericht voor het Algemeen Bureau der Maat¬schappij van Weldadigheid en voor woning van den Secretaris. Even verder vindt men de woning van den Opzichter der Gebouwen met den Timmerwinkel, waarin reeds veel jongelieden het timmeren hebben geleerd. Daarna komen wij voorbij een der Rijksscholen met onderwijzerswoning. (In de Maatschappij van Weldadigheid zijn 5 dergelijke scholen). Vervolgens vinden wij aan den rechterkant een paar vrijboeren¬woningen en daarna, aan weerszijden van den weg, de arbeiderswoningen. Hierachter bevinden zich weidekampen, waarin prachtig vee graast. Dit vee behoort thuis op Hoeve Willem III, die ter linker¬kant van den weg ligt. Heeft men lust daar ook een kijkje te nemen? Voor een liefhebber is dit bepaald aan te raden. Men krijgt dan een klein overzicht van hetgeen op 't gebied van landbouw en veehouding in de Maatschappij van Weldadigheid wordt gedaan. Wij gaan verder en komen voorbij de Ned. Herv., de Roomsch Katholieke Kerk en Rustoord I, een gebouw waarin oude menschen (man en vrouw) die niet meer kunnen werken, hun laatste levensdagen slijten.
Welk statig gebouw verrijst daar voor ons oog? Dat is Rustoord II, waarin ook ouden van dagen worden verpleegd. Willen wij even een kijkje nemen? De vader en moeder zullen U gaarne alles laten zien.
Wij zouden verder kunnen gaan, maar willen niet langer den hoofdweg volgen. We gaan rechtsaf over de brug en volgen nu verder een zandweg. 't Is waar, hier is niet zooveel merkwaardigs te zien, maar toch zal een wandeling langs dezen weg, al is die niet zoo effen, U niet berouwen. Hier kan men zien wat door noeste vlijt al is tot stand te brengen. Wij volgen nu den Hooiweg, die evenwijdig loopt aan den straatweg, zoo straks door ons bewandeld, en gaan dan terug langs een anderen weg. Rechts ziet men akkers met golvend graan, aardappelen, koolrapen, mangelwortelen of iets anders, aan den linkerkant welig groeiend hakhout. Onwillekeurig zult U vragen was dit vroeger heideveld en het antwoord daarop is: ja, zoover Uw oog ziet was alles heide, waarop de heideschapen alleen hun karig voedsel konden vinden.



Zoo komen wij op den grintweg terug en daar de zon al mooi naar het Westen gaat, zijn wij genoodzaakt onze wandeling te staken en naar het logement terug te keeren, ten einde op tijd in Steenwijk te kunnen zijn. Wil men morgen meer zien van de Maatschappij van Weldadigheid of wil men liever een kijkje nemen in het Vledderveen? In het logement kan men goed logeeren en wij hebben dan 's avonds nog tijd om het Sterrebosch, in de onmiddellijke nabijheid van het Hotel, te bewandelen. Wij stappen dan morgenvroeg om 9 uur op en zullen een wandeling maken door de beukenlaan naar de Mr. Naamen van Eemneslaan. De woningen welke wij nu voorbij komen, zijn alle vrijboerenwoningen. Bij iedere woning behoort ongeveer 3 H.A. land, dat door den vrijboer wordt bebouwd. Wij gaan nu weer rechtsaf en komen in de Kerkhoflaan, een fraaie allée met ter weerszijden een dubbele rij prachtig groeiende beuken. Wij komen nu voorbij de manden- en stoelenmakerij en zullen daar even een kijkje nemen. Mocht U Uwe familieleden een blijvend aandenken uit Frederiksoord willen zenden, dan kunt U hier terecht. Wenscht U een stoel waarin men in het lommer der boomen een middagslaapje wil doen, U hebt maar voor het uitzoeken; wilt U een badstoel, een ziekenstoel, een korenwan, een werk- of bloemenmand, U kunt hier te kust en te keur.
Wij zijn nu weer op de plaats waar wij gisteren den straatweg hebben verlaten en zullen dezen thans nog een eindje volgen, om een kijkje te nemen in de stoomzuivelfabriek ‘Deli’ en in de boerderij ‘Prinses Marianne’, en trekken daarna, door de P.W. Janssenlaan, op naar het Vledderveen.



Zoover Uw oog reikt, niets dan heide, met hier en daar een woning of hut, waarbij een stuk grond met reeds welig tierende gewassen. Zooals U ziet, staan hier verschillende nette arbeiderswoningen, maar er zijn ook vele die den naam van woning niet verdienen. Het zijn hutten, voor een gedeelte van plaggen opgezet. Wilt U eens binnen treden? Maar pas op, stoot Uw hoofd niet, want de ingang is klein en de zolder, als die er is, is laag. Het ziet er hier sober uit, maar de menschen hebben geleerd zich met weinig te kunnen redden en leven gelukkig. Velen zijn er die hun sobere woning niet voor een stadswoning zouden willen ruilen.
Ziet U daar in de verte dien toren? Dat is dezelfde dien U gisteren bij het Algemeen Bureau hebt kunnen zien: de toren van de kerk te Vledder. Wij zullen onze wandeling recht door het Vledderveen daarheen maken en de heidebewoners in hun dagelijksch doen en laten gadeslaan. Zooals men ziet is de Vledderkerk al van zeer ouden datum; de toren biedt de kraaien een schoone gelegenheid om er te nestelen en prijkt boven met een vlierstruik, die daar welig tiert. Wij volgen nu den grintweg en zijn over ongeveer 20 minuten in het logement te Frederiksoord.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen